شب ، نيّت سفر نموده باشد يا نه ؛ و اگر خارج شود بعد از زوال ، تمام نمايد روزه را ؛ و بهتر آن است كه سفر ننمايد پيش از ظهر ، مگر در صورتى كه نيّتِ سفر را ، در شب نموده باشد ، بلكه احوط است « 1 » و نصِّ معتبر دارد . حكم روزهء اشخاص پير و غير قادر س اگر مردِ پير و زنِ پير عاجز شوند از روزه گرفتن ، چه متعذّر باشد بر ايشان چه متعسّر ، افطار نمايند يا نه ؟ ج بلى افطار نمايند ؛ و همچنين [ است ] حكم كسى كه دردى دارد كه سيراب نمىشود و نمىتواند ترك آب خوردن نمايد در تمام روز ؛ و لكن واجب است بر هر يك از اينها در صورت مشقّت بودن روزه بر ايشان ، بلكه در صورت تعذّر نيز على الأحوط « 2 » ، تصدّق نمودن از هر روزى به مدّى از طعام و شرط نيست علاوه بر اين در اخير يأس از بُرء « 3 » على الأحوط و واجب نيست قضا ، بر مردِ پير و زنِ پير

--> « 1 » شبهه اى نيست در تعيّن افطار در صورت وجود تبييت و خروج قبل از ظهر و در تعيّن صيام در صورت فقد هر دو ؛ و اما صورت وجود يكى فقط ، پس موردِ تعارضِ روايات است . و موافق اصحّ روايات معتبره از حيث مجموع سند و دلالت و عمل اعتبار به خروج قبل از ظهر است در تعيّن افطار و به عدم آن در تعيّن صيام ، پس احتياط مذكور در متن ، بر وجه استحباب است . « 2 » بلكه على الأقوى . « 3 » بلكه شرط است على الاقوى در وجوب فديه ، و شرط نيست در جواز افطار .